In de Nijmeebouwvergunninggse welstandscommissie horen ook burgers te zitten. Lees hier mijn opinieartikel uit de Gelderlander, dat ik schreef samen met drie (oud-)burgerleden uit de Arnhemse en Apeldoornse welstandscommissies.

De discussie op een verjaardagsfeest over de welstandscommissie is van alledag, wie kent hem niet? Een bouwplan wordt besproken door wijze mannen en vrouwen en er volgt een advies wat initiatiefnemers vaak lastig vinden te begrijpen. Vreemd is het dat deskundige leden van de welstandscommissie vaak niet in de stad wonen waarover zij adviseren. Dat is ook in Nijmegen het geval. Nijmegenaren praten op dit moment niet mee als het gaat om de ruimtelijke kwaliteit van bouwplannen. Over de kwaliteit van leefomgeving hebben zij weinig te zeggen. Dat kan gelukkig anders! Vanuit positieve ervaringen uit Apeldoorn en Arnhem willen wij daarom aanbevelen om ook in Nijmegen te gaan werken met burgerleden in de welstandscommissie.

Welstand, hoe zit het ook alweer? Iedereen die een woning, een bedrijf of de openbare ruimte wil (ver)bouwen krijgt met regels over ruimtelijke kwaliteit te maken. Vaak toetst een ambtenaar van de gemeente of het plan akkoord is. In andere gevallen komen de bouwtekeningen op tafel van de onafhankelijke welstandscommissie (in Nijmegen de Commissie Beeldkwaliteit). Deze commissie toetst of het plan gemaakt is volgens de gemeentelijke regels. Dat leidt dan tot een advies aan de wethouder om een vergunning voor het bouwplan te verlenen of juist om de vergunning niet te verlenen. In de regel wordt het advies overgenomen door de wethouder. In Nijmegen betreft het jaarlijks zo’n 700 adviezen, uitgebracht door een commissie van een voorzitter en zes deskundigen. Deze personen hebben vaak een deskundigheid op het gebied van architectuur en wonen op 1 na niet in Nijmegen. Dat is vreemd, want het werk van de Commissie Beeldkwaliteit gaat juist over de kwaliteit van de woon- en leefomgeving van 165.000 Nijmegenaren!

Burgerleden leveren meerwaarde in zo’n commissie. Zij zijn als inwoner betrokken bij de ontwikkeling van de stad en weten wat het betekent om te leven, fietsen, sporten en werken in de stad. Daarmee vormen zij een aanvulling op de professionals van buiten. Zij brengen ervaringskennis in vanuit het dagelijks beleven en gebruiken van de stad. Ze kennen mensen die naast een bouwterrein wonen, kennen de verhalen en de geschiedenis van de plek waar gebouwd wordt. In “gewone mensentaal” kunnen zij toelichten waarom een bouwplan voldoet of niet. Het zorgt ervoor dat uitspraken beter vallen omdat er een plaatsgenoot heeft meegedacht en zich in de discussie heeft gemengd. Bovendien zijn burgerleden bij uitstek in staat om sneller duidelijkheid te krijgen door kritische vragen te stellen aan de makers van bouwplannen én aan de mede-commissieleden. Vaktermen maken plaats voor begrijpelijk Nederlands. Daarmee slaat het burgerlid een brug tussen de opdrachtgever van een bouwplan (die vaak niet dagelijks met deze materie te maken heeft) en de deskundige commissieleden. Dat kan het nodige vertrouwen scheppen in de onafhankelijke welstandstoets.

Uit een recente enquête blijkt dat Nijmegenaren regels over het uiterlijk van de stad een goede zaak vinden. Hoe we onze woningen, wegen en pleinen ontwerpen is belangrijk voor mensen. Logisch want wie wil er nou in een lelijke wijk wonen of door een straat vol met reclameborden rijden? Ook in Arnhem en Apeldoorn is te merken dat bewoners regels prima vinden, als deze maar duidelijk en logisch zijn en goed uitgelegd worden. De trend is om minder regels te maken voor de ruimtelijke kwaliteit van bouwplannen. Dat kan prima, als er tegelijk maar wordt geïnvesteerd in een goed gesprek over ruimtelijke kwaliteit. Een gesprek van en voor iedereen. Een welstandscommissie kan daaraan een belangrijke bijdrage leveren. Door bewoners en belanghebbenden actief uit te nodigen voor hun vergadering, het debat op te zoeken en journalisten en raadsleden te vertellen over hun adviezen. Maar vooral door bewoners, de gebruikers van de leefomgeving, aan het woord te laten in de commissie zelf. Zo betrekken we mensen echt bij de kwaliteit van onze stad en wordt welstand laagdrempeliger en duidelijker. En laat dat nou juist tegemoet komen aan de meestgehoorde kritiek op het verjaardagsfeestje. Nijmegen, durf de stap te zetten en kies voor burgerleden in de commissie!

Hans Wesselink en Barbara Visser – inwoners Apeldoorn en (oud-) burgerlid cie ruimtelijke kwaliteit Apeldoorn
Ralph Schaareman – inwoner Arnhem en burgerlid Arnhemse cie voor ruimtelijke kwaliteit
Pepijn Boekhorst – raadslid GroenLinks Nijmegen